مسلمانيم و كافران ما را از روى اجبار آورده‌اند ؟ چرا بايد از ما فديه بگيريد ؟ » در اين مورد اين آيه ، پاسخ مىدهد : يا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِمَنْ فِي أَيْدِيكُمْ مِنَ الْأَسْرى إِنْ يَعْلَمِ اللَّهُ فِي قُلُوبِكُمْ خَيْراً يُؤْتِكُمْ خَيْراً مِمَّا أُخِذَ مِنْكُمْ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ . « 1 » « اى پيامبر ! به اسيرانى كه در دست شما هستند ، بگو كه اگر خداوند در دل‌هاى شما خيرى بداند ، به شما بهتر از آنچه از شما گرفته شده است ، مىدهد و شما را مىآمرزد و خدا آمرزنده و مهربان است . » اين سند معلوم مىدارد كه فديه‌گيرى دقيقاً اتّخاذ راهى براى آزادى افراد بوده و با درونيّات بعضى از اسيرشدگان مطابقت نداشته است و الّا وعدهء جبران آن داده نمىشد و در مقام دلدارى از آنها اين آيت نقش نمىبست كه : وَ يَغْفِرْ لَكُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ . مؤيّد اين واقعيّت ، سندى است كه در منابع تاريخى ، چشم‌اندازى وسيع دارد و به خوبى از بن‌بست‌هايى حكايت مىكند كه پيامبر صلى الله عليه و آله در خصوص فديه‌گيرى ، با آن درگير بوده است . واقدى در « مغازى » پس از وصف دو عقيدهء گذشته ( عنوان‌شده از جانب ابوبكر و عُمر ) مىگويد : پيامبر پيروان خود را از تجربه‌هاى تاريخى پيامبران آگاه ساخت كه آنها نيز در حوادث و وقايع ، حالات مختلفى را از خود بروز داده‌اند « 2 » : « پيامبر گفت : ابراهيم عليه السلام براى قوم خود از عسل هم ملايم‌تر بود . قوم برايش آتش افروخت و او را در آتش افكند ولى او مىگفت : فَمَنْ تَبِعَنِي فَإِنَّهُ مِنِّي وَ مَنْ عَصانِي فَإِنَّكَ غَفُورٌ رَحِيمٌ . « 3 »

--> ( 1 ) . انفال : 70 ( 2 ) . مغازى ، ج 1 ، ص 81 ، پارسى . متن اصلى : ج 1 ، صص 110 - 108 ( 3 ) . ابراهيم : 36